pankreas dokusunda gelişen ve genellikle hızlı ilerleyen, sinsi seyreden bir kanser türüdür. Pankreas, sindirim enzimleri ve kan şekeri düzenleyici hormonlar (örneğin insülin) üreten hayati bir organdır. Bu nedenle pankreasta oluşan bir tümör, vücudun genel işleyişini ciddi şekilde etkileyebilir.[1]
🔬 Pankreas Kanseri Türleri
- Ekzokrin Tümörler (yaklaşık %95):
- Pankreas adenokarsinomu: En yaygın türdür. Sindirim enzimlerini taşıyan kanallarda başlar.
- Genellikle agresif seyreder ve erken evrede belirti vermez.
- Nöroendokrin Tümörler:
- Daha nadir görülür.
- Hormon üreten hücrelerden kaynaklanır.
- Genellikle daha yavaş seyreder.
⚠️ Belirtileri
Pankreas kanseri genellikle erken evrede belirti vermez, bu da tanıyı zorlaştırır. İlerleyen evrelerde şu belirtiler görülebilir:
- İştahsızlık
- Kilo kaybı
- Karın ve sırt ağrısı
- Sarılık (göz ve ciltte sararma)
- Koyu renkli idrar
- Açık renkli dışkı
- Bulantı, kusma
- Şişkinlik, gaz
- Yorgunluk, halsizlik
- Yeni başlayan diyabet
- Kan pıhtıları[2][3][4]
🧬 Risk Faktörleri
- Genetik yatkınlık
- Sigara kullanımı
- Obezite
- Kronik pankreatit
- Diyabet
- İleri yaş (özellikle 55 yaş üstü)
- Bazı genetik sendromlar (örneğin Lynch sendromu, Peutz-Jeghers sendromu)[5]
🧪 Tanı Yöntemleri
- Görüntüleme testleri: BT, MR, PET, ultrason
- Tümör belirteçleri: CA 19-9
- Biyopsi: Doku örneği alınarak mikroskop altında incelenir[1]
🩺 Tedavi Yöntemleri
Tedavi, hastalığın evresine ve yayılımına göre planlanır:
- Cerrahi: Özellikle erken evrelerde uygulanabilir. En bilinen yöntem Whipple ameliyatıdır.
- Kemoterapi
- Radyoterapi
- İmmünoterapi (bazı vakalarda)
- Palyatif tedavi: İleri evrelerde yaşam kalitesini artırmaya yönelik[1][2]
📊 Prognoz (Hastalık Seyri) Pankreas kanseri, genellikle geç evrede teşhis edildiği için hayatta kalma oranları düşüktür. Erken teşhis, tedavi başarısını artırabilir. Bu nedenle risk faktörlerine dikkat etmek ve düzenli kontroller yaptırmak önemlidir.