karaciğer hücrelerinin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla oluşan kötü huylu tümörler ile karakterize ciddi bir hastalıktır. Genellikle hepatoselüler karsinom (HCC) olarak adlandırılan primer karaciğer kanseri en yaygın türüdür. Bunun dışında karaciğere başka organlardan sıçrayan metastatik kanserler de sık görülür.[1]
🔬 Karaciğer Kanseri Türleri
- Primer (Birincil) Karaciğer Kanseri
- Hepatoselüler karsinom (HCC): Karaciğerin ana hücrelerinden kaynaklanır.
- Kolanjiyokarsinom: Safra yollarından köken alır.
- Fibrolameller karsinom: Gençlerde görülür.
- Hepatoblastom: Çocuklarda nadir görülür.
- Anjiosarkom: Karaciğerin damar yapısından kaynaklanır.[2]
- Sekonder (İkincil) Karaciğer Kanseri
- Başka organlardan karaciğere metastaz yapan kanserlerdir (örneğin kolon, mide, pankreas, akciğer).[2]
⚠️ Belirtileri
Karaciğer kanseri genellikle erken evrede belirti vermez. İlerledikçe şu semptomlar görülebilir:
- Karın sağ üst kısmında ağrı
- Karında şişlik veya kitle hissi
- İştahsızlık
- Hızlı kilo kaybı
- Sarılık (ciltte ve gözlerde sararma)
- Koyu renkli idrar, açık renkli dışkı
- Sürekli yorgunluk ve halsizlik
- Kaşıntı
- Bulantı, kusma[3]
🧬 Risk Faktörleri
- Kronik Hepatit B ve C enfeksiyonları
- Siroz (alkole bağlı veya viral nedenli)
- Alkol kullanımı
- Yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD)
- Aflatoksin gibi toksinlere maruz kalma
- Obezite ve diyabet
- Genetik yatkınlık[4]
🧪 Tanı Yöntemleri
- Kan testleri (AFP – alfa-fetoprotein)
- Ultrasonografi, BT, MR
- Biyopsi
- PET taramaları (yayılım değerlendirmesi)[3]
🩺 Tedavi Yöntemleri
Tedavi, hastalığın evresine, tümörün yayılımına ve karaciğer fonksiyonlarına göre planlanır:
- Cerrahi
- Rezeksiyon: Tümörlü bölgenin çıkarılması
- Karaciğer nakli: Uygun hastalarda tam tedavi sağlar[5]
- Ablatif Yöntemler
- Radyofrekans ablasyon (RFA)
- Mikrodalga ablasyon
- Etanol enjeksiyonu[5]
- Kemoterapi
- Sistemik veya lokal (kemoembolizasyon)[5]
- Radyoterapi
- Dıştan veya stereotaktik radyocerrahi (SRS)[5]
- Hedefe Yönelik Tedavi
- Sorafenib, Lenvatinib gibi ilaçlar[5]
- İmmünoterapi
- PD-1/PD-L1 inhibitörleri (örneğin Nivolumab, Pembrolizumab)[5]
🛡️ Korunma ve Erken Teşhis
- Hepatit B aşısı
- Alkol tüketiminin azaltılması
- Sağlıklı beslenme ve egzersiz