Sindirim sisteminin üst bölümlerini ilgilendiren hastalıkların cerrahi tedavisini kapsayan bir tıbbi uzmanlık alanıdır. Bu cerrahi dal, özellikle yemek borusu (özofagus) ve mideyi etkileyen hastalıkların tanı ve tedavisinde önemli rol oynar.
📌 Özofagus (Yemek Borusu) Cerrahisi
Özofagus cerrahisi, yemek borusunu etkileyen hastalıkların tedavisinde uygulanan cerrahi işlemleri kapsar. Bu hastalıklar arasında şunlar yer alır:
- Özofagus kanseri: Yemek borusunun iç yüzeyinden kaynaklanan malign tümörler. En sık görülen türleri:
- Skuamöz hücreli karsinom (üst ve orta özofagus)
- Adenokarsinom (alt özofagus ve mide birleşim bölgesi)[1]
- Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD): Mide asidinin yemek borusuna geri kaçması sonucu oluşur. İleri evrelerde yemek borusunda darlık ve kanser gelişimine neden olabilir.[2]
- Özofajit: Yemek borusunun iltihaplanması. Reflü, enfeksiyonlar veya ilaçlar nedeniyle gelişebilir.[3]
- Akalazya: Yemek borusunun alt ucundaki kasın gevşememesi sonucu yutma güçlüğü oluşur. Tedavisinde balon dilatasyonu, botoks enjeksiyonu veya Heller miyotomisi gibi cerrahi yöntemler kullanılır.[4]
Cerrahi Yöntemler:
- Açık cerrahi
- Laparoskopik cerrahi (kapalı yöntem)
- Özofajektomi: Özofagusun bir kısmının veya tamamının çıkarılması
- Endoskopik tedaviler: Erken evre tümörlerde veya poliplerde kullanılır[5]
📌 Mide Cerrahisi
Mide cerrahisi, mideyi etkileyen hastalıkların cerrahi tedavisini içerir. Bu hastalıklar arasında:
- Mide kanseri: Mide dokusundan kaynaklanan kötü huylu tümörler
- Mide ülseri: Mukozal hasar nedeniyle gelişen yaralar
- Gastrit: Mide iç yüzeyinin iltihabı
- Mide polipleri
- Obezite cerrahisi: Tüp mide (sleeve gastrektomi), gastrik bypass gibi işlemler
- Reflü cerrahisi: Mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasını önlemek için yapılan fundoplikasyon gibi işlemler[2]
Cerrahi Yöntemler:
- Gastrektomi: Midenin bir kısmının veya tamamının çıkarılması
- Laparoskopik fundoplikasyon: Reflü tedavisinde mide üst kısmının yemek borusuna sarılması
- Endoskopik polip çıkarımı
- Bariatrik cerrahi: Kilo verme amacıyla yapılan mide küçültme ameliyatları
🩺 Cerrahiye Ne Zaman Başvurulur?
Cerrahi genellikle şu durumlarda tercih edilir:
- İlaç tedavisine yanıt alınamayan hastalıklar
- Kanser gibi ciddi ve ilerleyici hastalıklar
- Komplikasyon riski yüksek olan durumlar (kanama, delinme, darlık vb.)